Động vật đó đây

Sự khác biệt giữa lên men và hô hấp kỵ khí là gì?

Mọi sinh vật đều phải có những nguồn năng lượng không đổi để tiếp tục thực hiện ngay cả những chức năng sống cơ bản nhất. Cho dù năng lượng đó đến trực tiếp từ mặt trời thông qua quá trình quang hợp hoặc thông qua việc ăn thực vật hoặc động vật, thì năng lượng đó phải được tiêu thụ và sau đó chuyển thành dạng có thể sử dụng được như adenosine triphosphate (ATP).

Bài viết liên quan

Nhiều cơ chế có thể chuyển đổi nguồn năng lượng ban đầu thành ATP. Cách hiệu quả nhất là hô hấp hiếu khí , cần oxy . Phương pháp này cung cấp nhiều ATP nhất cho mỗi đầu vào năng lượng. Tuy nhiên, nếu không có oxy, sinh vật vẫn phải chuyển đổi năng lượng bằng các phương tiện khác. Các quá trình như vậy xảy ra mà không có oxy được gọi là kỵ khí. Lên men là một cách phổ biến để các sinh vật tạo ra ATP mà không cần oxy. Điều này làm cho quá trình lên men giống như quá trình hô hấp kỵ khí?

Câu trả lời ngắn gọn là không. Mặc dù chúng có các bộ phận giống nhau và đều không sử dụng oxy, nhưng vẫn có sự khác biệt giữa quá trình lên men và hô hấp kỵ khí. Trên thực tế, hô hấp kỵ khí giống như hô hấp hiếu khí hơn là lên men.

Lên men

Hầu hết các lớp khoa học chỉ thảo luận về quá trình lên men như một giải pháp thay thế cho hô hấp hiếu khí. Hô hấp hiếu khí bắt đầu với một quá trình gọi là đường phân , trong đó một loại carbohydrate như glucose bị phân hủy và sau khi mất một số điện tử, tạo thành một phân tử gọi là pyruvate. Nếu có đủ nguồn cung cấp oxy, hoặc đôi khi các loại chất nhận điện tử khác, pyruvate sẽ chuyển sang phần tiếp theo của hô hấp hiếu khí. Quá trình đường phân thu được 2 ATP.

Quá trình lên men về cơ bản là cùng một quy trình. Carbohydrate bị phân hủy, nhưng thay vì tạo ra pyruvate, sản phẩm cuối cùng là một phân tử khác tùy thuộc vào kiểu lên men. Quá trình lên men thường được kích hoạt bởi sự thiếu hụt lượng oxy đủ để tiếp tục thực hiện chuỗi hô hấp hiếu khí. Con người trải qua quá trình lên men axit lactic. Thay vì kết thúc bằng pyruvate, axit lactic được tạo ra. 

Các sinh vật khác có thể trải qua quá trình lên men rượu mà kết quả là không có pyruvate hay axit lactic. Trong trường hợp này, sinh vật tạo ra rượu etylic. Các kiểu lên men khác ít phổ biến hơn, nhưng tất cả đều tạo ra các sản phẩm khác nhau tùy thuộc vào sinh vật trải qua quá trình lên men. Vì quá trình lên men không sử dụng chuỗi vận chuyển electron nên nó không được coi là một kiểu hô hấp.

Hô hấp kỵ khí

Mặc dù quá trình lên men xảy ra mà không có oxy, nó không giống như quá trình hô hấp kỵ khí. Quá trình hô hấp kỵ khí bắt đầu giống như quá trình lên men và hô hấp hiếu khí. Bước đầu tiên vẫn là đường phân, và nó vẫn tạo ra 2 ATP từ một phân tử carbohydrate. Tuy nhiên, thay vì kết thúc bằng quá trình đường phân, như quá trình lên men, hô hấp kỵ khí tạo ra pyruvate và sau đó tiếp tục theo con đường tương tự như hô hấp hiếu khí.

Sau khi tạo ra một phân tử được gọi là acetyl coenzyme A, nó tiếp tục đến chu trình axit xitric. Nhiều hạt mang điện tử hơn được tạo ra và sau đó mọi thứ kết thúc ở chuỗi vận chuyển điện tử. Các chất mang điện tử lắng đọng các điện tử ở phần đầu của chuỗi và sau đó, thông qua một quá trình gọi là hóa chất, tạo ra nhiều ATP. Để chuỗi vận chuyển điện tử tiếp tục hoạt động, cần phải có chất nhận điện tử cuối cùng. Nếu chất nhận đó là oxy thì quá trình này được coi là hô hấp hiếu khí. Tuy nhiên, một số loại sinh vật, bao gồm nhiều loại vi khuẩn và vi sinh vật khác, có thể sử dụng các chất nhận electron cuối cùng khác nhau. Chúng bao gồm các ion nitrat, ion sunfat, hoặc thậm chí là carbon dioxide. 

Các nhà khoa học cho rằng quá trình lên men và hô hấp kỵ khí là những quá trình lâu đời hơn so với hô hấp hiếu khí. Sự thiếu oxy trong bầu khí quyển của Trái đất sơ khai khiến quá trình hô hấp hiếu khí không thể thực hiện được. Thông qua quá trình tiến hóa , sinh vật nhân chuẩn có được khả năng sử dụng oxy “chất thải” từ quá trình quang hợp để tạo ra hô hấp hiếu khí.

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button