Biến đổi khí hậu và bảo tồnThiên nhiên kỳ thú

Ếch tàng hình

Trứng của ếch thủy tinh cái (Hyalinobatrachium aureoguttatum).

Nghiên cứu gần đây tiết lộ rằng những con vật bé nhỏnày là những người cha xuất sắc và bậc thầy về ngụy trang.

Vào một đêm mùa hè không có trăng ở chân núi Andean của Ecuador, một chú ếch thủy tinh độc thân nhỏ bé đang đậu trên một chiếc lá nhô ra dòng suối. Nó đã chọn vị trí tốt nhất để cố gắng gây ấn tượng với một con ếch cái, quảng cáo sự hiện diện của mình bằng một tiếng kêu gọi cao độ.

Vấn đề là chỉ riêng vị trí sẽ không giúp được nó. Con ếch trong suốt đã theo dõi những con ếch đực khác giao phối, vì vậy khi nó phát hiện một ổ trứng bị bỏ rơi, nó sẽ ở bên cạnh ổ trứng đó hàng giờ, giả vờ bảo vệ nó. Sau đó, một điều đáng chú ý xảy ra: Nó bắt đầu thu hút những được những con ếch cái khác – bằng cách đánh lừa rằng mình là một người cha giàu kinh nghiệm vì đang trông coi ổ trứng.

Anyelet Valencia-Aguilar, một nhà sinh thái học hành vi tại Đại học Bern của Thụy Sĩ cho biết: “Đây là lần đầu tiên chúng tôi báo cáo hành vi như vậy đối với ếch và cóc. Cô đã ghi lại những hành vi ” lừa tình ” ở một loài ếch thủy tinh ở Brazil và tin rằng điều tương tự có thể xảy ra ở ít nhất hai loài ở Ecuador.

Nghiên cứu của Valencia-Aguilar là một trong số những phát hiện mới về đặc điểm sinh học của những loài lưỡng cư đặc biệt này.

 

Một con ếch thủy tinh có lưới đực (Hyalinobatrachium valerioi) treo ngược trên một chiếc lá bên cạnh những quả trứng của nó trong khu rừng nhiệt đới Caribe của Costa Rica. Hoa văn đốm trên lưng ếch bắt chước các quả trứng, khiến những kẻ săn mồi bối rối.

Có 156 loài ếch thủy tinh được biết đến sống trên khắp các vùng tân sinh, chủ yếu ở phía bắc Andes và Trung Mỹ. Những tiến bộ gần đây trong quang học, di truyền học và sinh học phân tử đang cho các nhà nghiên cứu cái nhìn sâu sắc về cuộc sống của những cư dân trên cây nhỏ bé này, một số trong số chúng còn nhỏ hơn một chiếc kẹp giấy.

 

Juan Manuel Guayasamin, một nhà sinh vật học tiến hóa tại Đại học San Francisco de Quito ở Ecuador, đã mô tả 56 loài lưỡng cư trong những năm gần đây, trong đó có 14 loài ếch thủy tinh. “Đó là một công việc quan trọng, không bao giờ kết thúc,” anh nói. “Những kỳ quan nhỏ bé này tiếp tục làm chúng tôi ngạc nhiên.”

 

Loài ếch thủy tinh mới được phát hiện này thuộc giống Hyalinobatrachium dài chưa đến một inch
Loài ếch thủy tinh mới được phát hiện này thuộc giống Hyalinobatrachium dài chưa đến một inch

Các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng ếch thủy tinh đực ở một số loài là ông bố tuyệt vời – một đặc điểm hiếm gặp ở động vật có xương sống. Con đực của ít nhất 24 loài không chỉ bảo vệ trứng khỏi những kẻ săn mồi mà còn tích cực chăm sóc chúng — đôi khi trong nhiều tuần.

 

Sau khi con cái đẻ từ 20 đến hơn 100 trứng, tùy thuộc vào loài, con đực sẽ thụ tinh chúng bằng tinh trùng của mình. Trong khi phôi thai phát triển, con đực của một số loài, chẳng hạn như ếch thủy tinh mặt trời (Hyalinobatrachium aureoguttatum) và ếch thủy tinh phương bắc (Hyalinobatrachium fleischmanni), ngồi trên đỉnh trứng của chúng “giống như một con gà”, giữ cho trứng ẩm ướt cho đến khi chúng nở thành nòng nọc Jesse Delia, một nhà sinh vật học tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ ở Thành phố New York, cho biết.

Phôi của ếch thủy tinh Wiley (Nymphargus wileyi), loài đặc hữu của dãy Andes phía đông Ecuador, treo trên đầu một chiếc lá dương xỉ. Khi trứng nở thành nòng nọc, chúng sẽ rơi xuống dòng nước bên dưới để tiếp tục phát triển.
Phôi của ếch thủy tinh Wiley (Nymphargus wileyi), loài đặc hữu của dãy Andes phía đông Ecuador, treo trên đầu một chiếc lá dương xỉ. Khi trứng nở thành nòng nọc, chúng sẽ rơi xuống dòng nước bên dưới để tiếp tục phát triển.

Ông nói: “Ếch bố tìm kiếm sương trên lá cây, hút nó vào bàng quang qua vùng bụng có nhiều mạch máu, sau đó vận chuyển nó đến cho nòng nọc trong trúng. “Chúng tôi không biết liệu chúng truyền nước qua đường tiểu hay qua da bụng.”

Khoảng 25 triệu đến 35 triệu năm trước, khi những con ếch thủy tinh đầu tiên tiến hóa, các ếch cái có thể đã làm tất cả công việc, Delia nói. Sau đó, khoảng tám triệu đến 25 triệu năm trước, một số ếch đực đã đảm nhận công việc nuôi dạy con cái, mặc dù tại sao vẫn là một điều bí ẩn.

Ông nói: “Mỗi khi nó chuyển sang ếch bố, việc chăm sóc sẽ kéo dài hơn và hành vi đa dạng hơn so với những con cái, những con bỏ trứng trước khi chúng sẵn sàng nở.”

Một con nhện ăn trứng của loài ếch thủy tinh ngọc lục bảo (Espadarana prosoblepon) ở Khu bảo tồn Río Manduriacu phía tây bắc Ecuador. Cha mẹ của loài này không chăm sóc con non của chúng, khiến những quả trứng dễ bị ăn thịt.
Một con nhện ăn trứng của loài ếch thủy tinh ngọc lục bảo (Espadarana prosoblepon) ở Khu bảo tồn Río Manduriacu phía tây bắc Ecuador. Cha mẹ của loài này không chăm sóc con non của chúng, khiến những quả trứng dễ bị ăn thịt.

Trong khi đó, nghiên cứu mới đang làm sáng tỏ cách hình thành cái bụng trong suốt của loài ếch thủy tinh. Carlos Taboada, một nhà sinh vật học tại Đại học Duke ở Bắc Carolina, người làm việc với Delia, nghi ngờ rằng những con ếch thủy tinh non sắp xếp lại về mặt vật lý bên trong các tế bào và mô của chúng để trở thành những con trưởng thành trong suốt.

“Đó không chỉ là làn da và sự thiếu hụt các sắc tố của nó. Bạn cần các cơ trong suốt và cấu trúc bên trong phân tán ánh sáng theo ít góc độ nhất có thể. Chất lỏng giữa các tế bào mô cũng có thể chứa một chất cho phép ánh sáng truyền theo quỹ đạo thẳng, làm giảm độ mờ đục.

Taboada đang nghiên cứu một cơ chế khác có thể cho phép ếch thủy tinh hòa vào những chiếc lá xanh mà chúng ngủ trên vào ban ngày.

 

Ếch thủy tinh Manduriacu (Nymphargus manduriacu) đã được mô tả một cách khoa học chỉ vài năm trước đây. Ếch đốm vàng quý hiếm là một thợ săn cơ hội, chờ đợi cho đến khi con mồi của nó - một con côn trùng hoặc nhện nhỏ - đi ngang qua và sau đó vồ.
Ếch thủy tinh Manduriacu (Nymphargus manduriacu) đã được mô tả một cách khoa học chỉ vài năm trước đây. Ếch đốm vàng quý hiếm là một thợ săn cơ hội, chờ đợi cho đến khi con mồi của nó – một con côn trùng hoặc nhện nhỏ – đi ngang qua và sau đó vồ.

Ông gọi nó là “một tấm gương sinh học: một loại lá chắn hoặc lớp phủ của các tinh thể trong nhiều mô của chúng phản xạ tới 50% ánh sáng thường chiếu tới chúng. Những tinh thể đó khuếch đại tín hiệu [ánh sáng], và màu xanh lục của con ếch trông sáng hơn ”. 

Sự trong suốt của ếch thủy tinh còn có một lợi ích khác: Nó ngụy trang hình dạng quen thuộc của mình để tránh những kẻ săn mồi, chẳng hạn như chim, nhện và rắn.

Justin Yeager, một nhà sinh vật học tiến hóa tại Đại học University de las Américas ở Quito, cho biết: “Chúng tôi gọi đây là kiểu khuếch tán rìa ngụy trang. “Chúng tôi đã tạo ra các bản sao chính xác của những con ếch này từ gelatine, một số trong số chúng thực sự mờ và một số thực sự trong suốt. ”

Một con ếch thủy tinh khổng lồ Magdalena (Ikakogi tayrona) đang bọc trứng ở vùng Sierra Nevada de Santa Marta, đông bắc Colombia. Loài dài một inch này khác thường ở chỗ các con ếch cái sẽ chịu trách nhiệm chăm sóc cho trứng.

Nhiều nhà khoa học nghiên cứu về ếch thủy tinh được thúc đẩy bởi thực tế là một số đối tượng của họ đang biến mất nhanh chóng.

Các dự án nông nghiệp, chăn thả gia súc và khai thác mỏ trên dãy Andes đang phá hủy môi trường sống ít ỏi sót lại của loài ếch. Phạm vi của một số loài, chẳng hạn như ếch thủy tinh Manduriacu (Nymphargus manduriacu), hiện chỉ còn ở một lưu vực sông duy nhất.

Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế liệt kê 10 loài ếch thủy tinh là cực kỳ nguy cấp, 28 loài nguy cấp và 21 loài dễ bị tuyệt chủng.

Guayasamin nói: “Ngay sau khi chúng được phát hiện, nhiều loài đã được công bố là có nguy cơ tuyệt chủng.

Trái tim của một con ếch kính mặt trời đực đập rõ rệt qua lồng ngực của nó ở phía tây Ecuador.

Tuy nhiên, có thể có một lợi thế trong việc bảo tồn những quần thể biệt lập như vậy, ông nói. Ông hy vọng rằng các chính phủ, các công ty tư nhân và các tổ chức phi lợi nhuận có thể được truyền cảm hứng để hợp tác cùng nhau để dành những vùng đất này làm khu bảo tồn, đảm bảo rằng những sinh vật mỏng manh này có cơ hội sống sót vững chắc.

“Ranas de cristal là cách chúng được gọi trong tiếng Tây Ban Nha,” Guayasamin nói, “điều đó thật tuyệt, vì nó gợi sự mong manh và vẻ đẹp trong suốt”.

 

 

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button